FDA, GLP-1 RA İlaçlarda İntihar Uyarısının Kaldırılmasını İstiyor
13 Oca 2026
FDA’nın değerlendirmesi, glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonisti (GLP-1 RA) ilaçların kullanımı ile intihar düşüncesi veya davranışı riskinde artış olduğunu göstermemiştir.
FDA, hâlihazırda KÜB ve KT’sinde intihar düşüncesi ve davranışı (suicidal ideation and behavior; SI/B) riskine ilişkin ifadeler bulunan GLP-1 RA ilaçların KÜB ve KT’lerinden bu bilgilerin kaldırılmasını, ruhsat başvurusu sahiplerinden talep etmektedir.
Bu kapsamda etkilenen ürünler:
Saxenda (liraglutid)
Wegovy (semaglutid)
Zepbound (tirzepatid)
Bu talep, FDA’nın gerçekleştirdiği kapsamlı bir inceleme sonucunda, GLP-1 RA ilaçların kullanımı ile SI/B arasında artmış bir risk saptanmamasını takiben yapılmıştır.
Saxenda, Wegovy ve Zepbound; obezitesi olan veya fazla kilolu bireylerde kilo kaybı endikasyonu ile onaylanmıştır. Bu ürünlerin ilk FDA onayları sırasında, her birinin KÜB’ünde “Uyarılar ve Önlemler” bölümünde SI/B’ye ilişkin potansiyel riske dair bilgiler yer almaktaydı. Benzer SI/B bilgileri, kilo kaybı için kullanılan veya incelenmiş çeşitli eski ilaçlarla bildirilen olaylara dayanarak, diğer bazı kilo verme ilaçlarının KÜB ve KT’lerinde de bulunmaktadır.
Sağlık Mesleği Mensuplarına Yönelik Bilgilendirme
Sağlık mesleği mensupları, FDA’nın GLP-1 RA ilaçların kullanımı ile SI/B riskinde artış saptamadığını bilmeli ve KÜB ve KT’lerinde bu tür ifadeler bulunan GLP-1 RA ilaçlar (Saxenda, Wegovy ve Zepbound) için bu uyarı ve önlemin reçete bilgileri arasından kaldırılmasının talep edildiğinin farkında olmalıdır.
Sağlık mesleği mensupları ayrıca, mevcut verilerin kapsamlı bir incelemesi sonrasında FDA’nın artmış bir risk bulmadığını hastalarla tartışmaya hazır olmalıdır.
Eğer bireyler intihar düşüncesi veya davranışı yaşadıklarını bildirirlerse, değerlendirme amacıyla ruh sağlığı uzmanlarına yönlendirilmelidir.
FDA’nın Değerlendirme Bulguları
Obezitesi olan veya fazla kilolu bireylerde kilo kaybı için onaylanmış GLP-1 RA ilaçların KÜB’lerinde, “Uyarılar ve Önlemler” bölümünde SI/B’ye ilişkin potansiyel risk bilgisi yer almaktadır. Bu tür bilgiler, kilo kaybı amacıyla kullanılmış veya incelenmiş çeşitli eski ilaçlarla gözlemlenen olay bildirimlerine dayanarak, diğer bazı kilo verme ilaçlarının KÜB ve KT’lerinde de bulunmaktadır.
Temmuz 2023’te, GLP-1 RA ilaçları kullanan hastalarda pazarlama sonrası SI/B bildirimlerinin alınmasını takiben FDA, GLP-1 RA ilaçlar için SI/B potansiyel riskine yönelik ilâve bir inceleme başlatmıştır. FDA; klinik çalışmalar, gözlemsel çalışmalar ve olgu bildirimleri dâhil olmak üzere klinik ve pazarlama sonrası verilerin ön değerlendirmesini yapmış ve bu bulguları Ocak 2024 tarihli İlaç Güvenliliği Duyurusu ile kamuoyu ile paylaşmıştır.
GLP-1 RA klinik çalışma verilerinin ilk incelemesinde, GLP-1 RA kullanımı ile SI/B görülmesi arasında bir ilişki saptanmamıştır. Ancak, tek tek çalışmalarda gözlenen SI/B olgularının sayısının az olması nedeniyle risk tahmininde önemli bir belirsizlik söz konusuydu. Bu belirsizliği gidermek amacıyla FDA, GLP-1 RA ilaç geliştirme programları genelinde klinik çalışmaların kapsamlı bir meta-analizini gerçekleştirmiştir.
Bu meta-analizde, GLP-1 RA ilaçlar ile plasebo karşılaştırılarak SI/B riski değerlendirilmiştir. Meta-analize, 91 plasebo kontrollü GLP-1 RA çalışması dâhil edilmiş olup toplam 107.910 hasta yer almıştır (60.338’i GLP-1 RA, 47.572’si plasebo). Sonuçlar, SI/B açısından veya anksiyete, depresyon, irritabilite ya da psikotik bozukluklar gibi diğer ilgili psikiyatrik advers olaylar açısından artmış bir risk göstermemiştir.
Buna ek olarak FDA, FDA Sentinel Sistemi’nden elde edilen idari sağlık hizmeti talep verilerini kullanarak, tip 2 diyabetes mellitus hastalarında GLP-1 RA yeni kullanıcıları ile sodyum-glukoz kotransporter-2 inhibitörleri (SGLT2i) yeni kullanıcıları arasında kasıtlı kendine zarar verme riskini karşılaştıran geriye dönük bir kohort çalışması yürütmüştür.
FDA ayrıca, GLP-1 RA’lar ile SI/B ve ilişkili sonuçlar arasındaki ilişkiyi inceleyen yayımlanmış gözlemsel ve havuzlanmış çalışmaları da değerlendirmiştir. Bu inceleme sonucunda, mevcut çalışmaların GLP-1 RA kullanımı ile SI/B oluşumu arasında nedensel bir ilişkiyi desteklemediği sonucuna varılmıştır.
Sonuç
Bu bulgularla uyumlu olarak FDA, halihazırda KÜB ve KT’lerinde SI/B riskine ilişkin ifadeler bulunan GLP-1 RA ilaçların KÜB/KT’lerinden bu bilgilerin kaldırılmasını, ruhsat başvurusu sahiplerinden talep etmektedir.
Arka Plan
GLP-1 RA’lar, bağırsaktan salınan doğal bir hormon olan glukagon benzeri peptid-1 (GLP-1) hormonunun etkilerini taklit eden bir ilaç sınıfıdır. GLP-1, yemek sonrası kan glukoz düzeylerinin düşürülmesine yardımcı olur ve beyinde iştah ile gıda alımını kontrol eden bölgelerde etki gösterir.
FDA, tip 2 diyabetes mellitus hastalarında glisemik kontrolü iyileştirmek amacıyla ilk GLP-1 RA’yı 2005 yılında yardımcı tedavi olarak onaylamıştır. Günümüzde bu ilaç sınıfına ait birden fazla ürün piyasada bulunmaktadır.
Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında glisemik kontrolün iyileştirilmesi veya diğer komplikasyonların tedavisi amacıyla onaylanmış GLP-1 RA ilaçların KÜB ve KT’lerinde SI/B riskine ilişkin bilgi hâlihazırda yer almamaktadır. Bugünkü FDA kararı, FDA onaylı tüm GLP-1 RA ilaçların KÜB ve KT’lerinde tutarlı bir mesajlaşma sağlanmasını amaçlamaktadır.
Kaynak
